Przykładowe badanie

Ostatecznie nawet przy labiryntach dość skomplikowanych zwierzęta potrafią nauczyć się zdążać do celu najkrótszą drogą. Analogiczny charakter mają próby uczenia się przeprowadzane wzorem Thorndike'a na zwierzętach (zwłaszcza kotach) w klatkach eksperymentalnych. Zwierzę zamknięte w klatce próbuje wydostać się z niej, a stać się to może przez wprawienie w ruch pewnego mechanizmu, który zwierzęciu jest nie znany. Wobec tego nie potrafi ono od razu zastosować właściwego sposobu oswobodzenia się, lecz wykonuje różne bezładne próby, które po dłuższych usiłowaniach, połączonych z popełnianiem nieuniknionych błędów, prowadzą je ostatecznie do nauczenia się właściwego sposobu postępowania. Ponieważ, jak widzieliśmy, zarówno szczur w labiryncie, jak i kot w klatce Thorndike'a nie mogą zacząć się uczyć inaczej, jak przez wykonanie pewnych prób na oślep, dlatego też sposób uczenia się, z którym się tu spotykamy, bywa określany jako metoda uczenia się przez próby i błędy (trial and error), "na chybił - trafił".